Zabiegi pielęgnacyjne

Zabiegi w gabinecie mają przede wszystkim umożliwić zachowa­nie prawidłowego stanu włosów i skóry owłosionej, a w wypadku ich uszkodzenia — regenerację. Głównym założeniem wykonywa­nych zabiegów jest wywołanie przekrwienia skóry w celu lepszego odżywienia opuszki włosa, jak również ułatwienia wchłonięcia leków i preparatów nałożonych na skórę i włosy. Przed przystąpieniem do zabiegu należy starannie obejrzeć włosy i skórę, aby stwierdzić, czy nie ma przeciwwskazań do wykonania zabiegów.

Przeciw­wskazaniami zaś do ich wykonania są ostre stany zapalne skóry owło­sionej, stany alergiczne, zakaźne (liszaj ec, grzybice włosów i skóry owłosionej itp.), stany ropne, a także (z ogólnych) bardzo wysokie ciśnienie, daleko posunięta miażdżyca. Po wykluczeniu wyżej wymienionych przeciwwskazań jeszcze raz ogląda się włosy i przeprowadza się dokładne badanie organoleptycz­ne. Stwierdza się, jaki jest ogólny stan włosów, tj. ich połysk, natłu­szczenie, stan osłonki, twardość, ewentualnie jakie są uszkodzenia włosów, np. łamliwość, rozszczepienie końców, gąbczastość. Następnie bada się stan skóry owłosionej — czy jest elastyczna, czy mocno na­pięta, błyszcząca, ścieniała (co wskazywałoby na zbytnie jej przealkalizowanie). Na podstawie takiego badania można tylko w pewnym stopniu określić stopień uszkodzenia włosów.

Najlepszym sposobem badania stanu włosów jest analiza mikroskopowa, którą przeprowa­dza się za pomocą mikroskopu elektronowego. Badanie takie pozwala na obserwację poszczególnych składników komórki włosa — zarów­no komórek zdrowych, jak i chorych oraz uszkodzonych przez czyn­niki zewnętrzne. Badania prowadzone doświadczalnie przed użyciem i po użyciu preparatów w różnych ich stężeniach może pozwolą na opracowanie w przyszłości kosmetyków jak najmniej szkodliwych. Badaniami tego rodzaju zajmuje się nowo powstała gałąź nauki o włosach, zwana trichologią. Po postawieniu diagnozy i zapoznaniu się z ewentualnymi zale­ceniami lekarskimi, przystępuje się do właściwego zabiegu.

Potrzebne przybory i preparaty to peniuar ochraniający ubranie pacjenta, grzebień (własny pacjenta lub zdezynfekowany gabinetu), peseta, łopatka, miseczka do preparatu, butelka lub słoik z prepa­ratem, okulary do naświetlań, wata, lignina, gaza, spirytus do de­zynfekcji. W skład właściwego zabiegu na włosy mogą wchodzić następu­jące, odpowiednio zróżnicowane w zależności od potrzeby i rodzaju włosów, czynności: wtarcie leku watą nawiniętą na pęsetę lekarską lub patyczek (włosy dzieli się na pasma i, zaczynając od tyłu głowy i stopnio­wo przechodząc na boki, wciera lekko preparat w skórę głowy w każdy przedziałek osobno) masaż ręczny parowanie, ułatwiające wchłanianie leku, za pomocą parówki lub specjalnego aparatu, zwanego sauną, z kopułą odpowiednio do­stosowaną do zabiegów na włosy, przypominającą aparat do su­szenia włosów naświetlanie lampą rozgrzewającą (powoduje osuszenie włosów zwilżonych parą oraz dalsze wchłanianie preparatu) elektryzacja, która wywołuje miejscowe prze­krwienie i działa drażniąco i dezynfekuj ąco na skórę i włosy naświetlanie lampami kwarcowymi.

Przy naświetlaniu skóry głowy lampą kwarcową włosy przeczesuje się, dzieląc je kolejno na pasma. W czasie rozczesywania część rozczesaną kieruje się pod odpowiednim kątem w kierunku lampy, tak aby cała skóra głowy została równomiernie naświetlona. Jak już wspomniano, zabiegi na włosy powinny uwzględniać spe­cyfikę włosów i skóry, a niekiedy i wieku. Preparaty dla małych dzieci powinny działać łagodnie, lekko zakwaszające i regenerująco. Powinny zawierać środki odżywcze, jak lecytyna i witaminy (szcze­gólnie A+D), wyciągi z ziół takich, jak rumianek, kwiat lipy, korzeń ślazu. Przy pielęgnacji włosów u dzieci można stosować naświetlanie lampami nagrzewającymi działającymi łagodnie, np.  lampą Minina. Można również zastosować lampę kwarcową, ale raczej na całe ciało, dla ogólnego wzmocnienia, oczy­wiście wg wskazań lekarskich.

Włosy normalne. Aby włosy zachowały swój ładny zdrowy wy­gląd, zabiegi najlepiej przeprowadzać wiosną lub jesienią, szczególnie po okresie, w którym włosy były narażone na wpływy atmosferycz­ne, a więc po letnim lub wiosennym urlopie (np. w górach). Wy­starczają 3—4 zabiegi. Zabieg powinien składać się z odżyw­ki natłuszczającej (z lecytyną, cholesterolem), środków zakwaszają­cych, wyciągów ziołowych itd., masażu ręcznego, naświetlenia lampą solluks i, ewentualnie, nawilżania włosów. Włosy normalne farbo­wane, rozjaśniane lub po trwałej ondulacji wymagają większej sta­ranności i odpowiednio zwiększonej liczby zabiegów.

Włosy suche. Zabiegi przy włosach suchych są podobne, jak przy włosach normalnych, bardziej tylko uwzględnia się w nich ewentual­ne uszkodzenia włosów i częściej je stosuje, zwykle w formie ku­racji złożonej z 10 zabiegów 2—3 razy do roku, w zależności od stanu włosów. Stosuje się środki natłuszczające, zakwaszające, odżywia­jące włosy i skórę. W wypadku rozszczepiania się włosów należy opalić ich końce, co powinno poprzedzać pozostałe czynności. Opala­nie wykonuje się w ten sposób, że małe pasemka włosów skręca się dość silnie i końce ich trzyma przez moment nad płomieniem lampki spirytusowej. W czasie opalania następuje pod wpływem temperatury zespolenie się rozszczepionych części włosów na skutek stopienia się substancji rogowej.

Włosy tłuste. Zabiegi przy włosach tłustych, w formie kuracji składającej się z 10—13 zabiegów, należy wykonywać przynajmniej 2 razy w roku, najlepiej wiosną, kiedy występują objawy ogólnego osłabienia organizmu, i jesienią, żeby podziałać wzmacniająco na włosy przed nadchodzącą zimą. W skład zabiegu wchodzą: wcieranie preparatu z zawartością (w zależności od wskazań) siarki, salicylu, witamin, hormonów, wyciągów z ziół takich, jak łopian, skrzyp, po­krzywa, rumianek itp., masaż ręczny, parówka, naświetlanie lampą rozgrzewającą, darsonwalizacja oraz ewentualne naświetlanie lampą kwarcową.