Pielęgnowanie włosów w domu

Podstawą pielęgnowania włosów jest utrzymywanie ich w nale­żytej czystości. Włosy tłuste, brudne są nie tylko nieestetyczne, ale łatwo mogą stać się źródłem zakażenia. Codzienne czesanie i szczot­kowanie włosów jest podstawą ich pielęgnowania. Pobudza ono krą­żenie krwi, powoduje lepsze odżywienie opuszek włosów, rozprowa­dza wydzielinę gruczołów łojowych na osłonce włosów, powoduje równomierne ich natłuszczenie. Mechaniczne oczyszczanie włosów wykonuje się za pomocą szczot­ki i grzebienia. Szczotka powinna być włosiana lub nylonowa, nie­wskazana jest szczotka druciana, która może powodować nie tylko uszkodzenie samych włosów, ale i skóry owłosionej. Najlepsze grze­bienie są rogowe (obecnie rzadko spotykane) albo ze sztucznych tworzyw. Nie powinno się używać grzebieni metalowych, które mogą powodować uszkodzenia podobne jak szczotka druciana.

Mycie włosów jest również ważnym zabiegiem oczyszczającym.Mycie wadliwe i nieodpowiednimi środkami często jest przyczyną podrażnienia skóry owłosionej, uszkodzenia włosów, a nawet ich wy­padania. Przeciętnie powinno się myć włosy co 5—14 dni, w zależ­ności od rodzaju włosów i stopnia ich zanieczyszczenia. Oprócz odpowiednio dobranych środków do mycia włosów ważne zadanie spełnia woda. Najlepsza jest woda miękka (pozbawiona dwu­węglanu wapnia i gipsu, np. deszczowa). Twarda woda nie usuwa złogów jełczejącego tłuszczu, brudu i złuszczonego naskórka. Można ją jednak zmiękczyć boraksem lub sodą oczyszczoną (1 łyżeczka sody na 3 litry wody). Ważną rolę odgrywa również temperatura wody. Woda powinna być dobrze ciepła (ok. 39° C). Woda chłodna nie zmy­wa dostatecznie tłuszczu i brudu, zbyt gorąca działa drażniąco na gruczoły łojowe, pobudzając je do zwiększonego wydzielania łoju, co jest niewskazane szczególnie przy włosach tłustych.

Włosy powinno się zmywać dwukrotnie i starannie płukać. Przy myciu wykonuje się jednocześnie lekki masaż skóry głowy, masując ją opuszkami palców. Do ostatniego płukania wskazane jest dodanie środków zakwaszają­cych lub naparów ziołowych. Szamponów w proszku do mycia włosów na sucho używa się tylko w wyjątkowych wypadkach i to raczej na włosy tłuste. Posypuje się głowę proszkiem i po 1—2 minutach starannie szczesuje szczotką. Do suszenia włosów w warunkach domowych najlepiej używać nagrzanych ręczników. W zakładach fryzjerskich suszenie odbywa się za pomocą aparatów do suszenia (fenów). Zarówno dla włosów jak i całego organizmu lepsze jest dłuższe suszenie włosów chłod­niejszym powietrzem, niż krótkie bardzo gorącym. Specjalnie muszą na to zwrócić uwagę osoby z chorobami serca i nadciśnieniowcy. Poza tym zbyt wysoka temperatura niekorzystnie wpływa zarówno na włosy suche — bardziej je przesusza, jak i na tłuste — powoduje wzmożone wydzielanie łoju. . Włosy normalne. Spotyka się je obecnie bardzo rzadko — cha­rakteryzują się połyskiem, sprężystością, są odporne na czynniki chemiczne i fizyczne, nie przetłuszczają się szybko po myciu. Aby zachowały swój ładny zdrowy wygląd, należy je starannie pielęgno­wać. Codzienne szczotkowanie dość twardą szczotką powinno trwać kilka minut, aby dobrze rozprowadzić na włosach wydzielinę gru­czołów łojowych.

Myć włosy należy co 7—14 dni. Mydła i szampony powinny być obojętne lub przetłuszczone, do ostatniego płukania wskazane jest dodawanie naparu ziołowego. Mniej więcej w połowie, między jednym myciem a drugim, można przetrzeć skórę głowy od­żywką, np. wodą brzozową. Raz na 6—8 tygodni można nałożyć na włosy odżywkę w postaci kremu lub emulsji. Odżywkę nakłada się na kilka minut na umyte włosy, a następnie spłukuje. Ważne jest to szczególnie latem, kiedy przebywa się dużo bez nakrycia głowy i włosy bardziej narażone są na wpływy atmosferyczne, słońce i kurz, a przez to bardziej wysuszone. Więcej uwagi należy poświęcić wło­som, które poddawane były takim zabiegom, jak rozjaśnianie, far­bowanie, trwała ondulacja itp. Odpowiednie postępowanie po zabie­gach fryzjerskich, tzn. zakwaszanie, natłuszczanie, stosowanie odży­wek pozwoli na zachowanie włosów w dobrym stanie. Natomiast nieprzestrzeganie tych zasad, zbyt częste stosowanie trwałej ondu­lacji, zmiany koloru włosów itp. może doprowadzić do wysuszenia włosów i skóry owłosionej, a nawet spowodować trwałe ich uszko­dzenie.

Włosy suche. Przyczyną suchości włosów mogą być czynniki wro­dzone, niedobór witamin, wadliwe pielęgnowanie. Wielokrotnie nie­prawidłowe wykonanie trwałej ondulacji, farbowanie włosów, nie­prawidłowe mycie i używanie niewłaściwych preparatów doprowadza do wysuszenia włosów i skóry. Włosy takie są łamliwe, bez połysku, często rozszczepiają się na końcach. Pielęgnacja takich włosów po­winna być dwukierunkowa i polegać na dążeniu do regeneracji wło­sów oraz unikaniu czynników wysuszających. Szczotkowanie włosów suchych powinno się wykonywać szczotką bardziej miękką niż przy włosach normalnych. Przed myciem wska­zany jest kompres z podgrzanego na wannie wodnej oleju rycyno­wego z dodatkiem soku z cytryny i paru kropli gliceryny. Kompres kładzie się na 15—20 minut, następnie zmywa się mydłem albo szamponem obojętnym lub kwaśnym, zawierającym takie składniki, jak lecytyna, cholesterol itp. Do ostatniego płukania można użyć na­paru z kwiatu lipowego.

Po umyciu w wilgotne włosy wciera się odrobinę emulsji lub kremu do włosów. W wypadku nietolerancji szamponów, można użyć do mycia żółtek jaj kurzych lub jajeczek przepiórki z dodatkiem soku z cytryny i paru kropli oliwy. Połową tego majonezu zmywa się włosy z brudu, dobrze spłukuje, osusza ręcznikiem i na lekko wilgotne (skórę i włosy) nakłada drugą połowę majonezu, przykrywa się czepeczkiem z folii i obwiązuje nagrzanym ręcznikiem. Po 20 minutach opłukuje się ciepłą wodą (nie za gorącą), a na końcu naparem z ziół. Takie zabiegi, jak farbowanie, rozjaśnianie, trwała ondulacja po­winny być wykonywane z dużą ostrożnością, najlepiej na włosach nie umytych, po uprzednim wypróbowaniu farby na puklu włosów. Tapirowania powinno się raczej zaniechać lub, w wyjątkowych wy­padkach, wykonywać je bardzo lekko. Lakieru do włosów używać należy również rzadko.

Włosy tłuste. Nadczynność gruczołów łojowych skóry owłosionej może występować u osób nie mających skłonności do łojotoku twa­rzy lub ciała. Często u takich osób nie stwierdza się żadnych zaburzeń hormonalnych czy też innych schorzeń usposabiających do wy­stępowania łojotoku. Czasem łojotok skóry owłosionej zdarza się na tle zaburzeń układu neurowegetatywnego. Przy łojotoku może wy­stępować łupież suchy i tłusty. Łupież suchy występuje w postaci suchych drobnych białych łusek, nie niszczy włosów i nie prowadzi do wyłysienia. Wraz z nasileniem łojotoku łupież suchy może przejść w tłusty, który nie pozostaje już bez wpływu na stan owłosienia. Łuski stają się większe, nawarstwione, przylegające do podłoża, o za­barwieniu szarożółtawym. W tym ostatnim wypadku konieczne jest intensywne leczenie zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne, ponie­waż zaniedbanie tego stanu może prowadzić do wyłysienia (szczegól­nie u mężczyzn).

Szczotkowanie przy włosach tłustych, ze względu na działanie pobudzające wydzielanie gruczołów łojowych, powinno się wykony­wać krótko, tylko po to, żeby oczyścić włosy z brudu, kurzu i ewen­tualnego łupieżu suchego. Łupież tłusty można dodatkowo sczesać gęstym grzebieniem. Myć włosy powinno się co 2—3 dni, w zależ­ności od stopnia przetłuszczania. Do mycia należy używać szampo­nów z zawartością ziół, np. tataro chmielowego, przy łupieżu — po­krzywowego. Do ostatniego płukania powinno się używać wywaru z takich ziół, jak skrzyp, łopian, tatarak, pokrzywa. W odstępach między jednym myciem a następnym należy prze­cierać skórę głowy i włosy płynami działającymi pobudzająco i antyseptycznie. Płyny do włosów tłustych powinny zawierać siarkę, ami­nokwasy, wyciągi ziołowe (żeńszeń, pokrzywa, nagietek, kora chinowa itp.), witaminy itd. Włosy łojotokowe wymagają starannej pielęgnacji nie tylko ze względu na ich nieestetyczny wygląd, ale przede wszystkim na groźbę wyłysienia. Równoległe przeprowadzanie zabiegów w gabinecie ko­smetycznym z kuracją wewnętrzną może taki stan włosów poprawić.